काठमाडौं । बाढी तथा विपद्बाट प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार, राहत तथा शव व्यवस्थापनको कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन नेपाल प्रहरीले विशेष टोली परिचालन गरेको छ। प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डीआईजी) सुदर्शन कोइरालाको कमान्डमा नेपाल प्रहरीका ४१ जना प्रहरी अधिकृतहरू २४ घण्टा प्रभावित क्षेत्रमा खटिएर उद्धार तथा शव व्यवस्थापनको काममा सक्रिय रहेका छन्।
विपद्को समयमा मानवीय क्षति न्यूनीकरण, प्रभावित नागरिकको उद्धार तथा हराइरहेका व्यक्तिको खोजीलाई प्राथमिकतामा राख्दै प्रहरी टोली निरन्तर परिचालन गरिएको हो। प्रहरी अधिकृतहरूको टोलीले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा फसेका नागरिकको उद्धारसँगै सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण, जोखिमयुक्त क्षेत्रमा निगरानी तथा आवश्यक समन्वयको कामसमेत गरिरहेको छ।
विशेषगरी बाढी तथा डुबानका कारण मृत्यु भएका व्यक्तिको शव व्यवस्थापन र पहिचानको कार्यलाई व्यवस्थित बनाउन नेपाल प्रहरीले Dead Body Management and Disaster Victim Identification (DVI) सम्बन्धी कार्यलाई समेत प्राथमिकताका साथ अगाडि बढाएको छ।
यसअन्तर्गत Dead Body Management and Disaster Victim Identification को Coordination हेर्ने जिम्मेवारी प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) भुवनेश्वर तिवारीलाई दिइएको छ। तिवारीको समन्वयमा शव संकलन, अभिलेखीकरण, पहिचान तथा सम्बन्धित परिवारसँग समन्वय गर्ने कार्यलाई व्यवस्थित बनाउने प्रयास भइरहेको छ।
एसएसपी तिवारीसँगै प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) गोपालचन्द्र भट्टराई र अमरेन्द्रबहादुर सिंह पनि विपद् व्यवस्थापन तथा शव पहिचानसम्बन्धी कार्यमा खटिएका छन्। उनीहरूले सम्बन्धित सुरक्षा निकाय, स्थानीय प्रशासन तथा अन्य सरोकारवाला निकायसँग आवश्यक समन्वय गर्दै कार्यलाई अघि बढाइरहेका छन्।
प्राकृतिक विपद्का बेला मृत्यु भएका व्यक्तिको शवको सही पहिचान हुन नसक्दा परिवार तथा आफन्तमा थप पीडा र अन्योल सिर्जना हुने भएकाले DVI प्रक्रियालाई अत्यन्त संवेदनशील र व्यवस्थित रूपमा अघि बढाइँदै आएको प्रहरीले जनाएको छ। शव फेला परेको स्थान, अवस्था तथा उपलब्ध प्रमाणका आधारमा विवरण संकलन गर्ने, आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्ने र पहिचान खुलेपछि परिवारलाई जानकारी गराउने कार्यमा प्रहरी टोली केन्द्रित छ।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा चौबीसै घण्टा प्रहरी परिचालन हुँदा उद्धार तथा खोजी कार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुगेको छ। विपद्को अवस्थामा तत्काल घटनास्थलमा पुगेर नागरिकको उद्धार गर्नुका साथै जोखिमको मूल्यांकन, शव व्यवस्थापन र पीडित परिवारसँग समन्वय गर्ने कार्यमा प्रहरीको भूमिका महत्वपूर्ण देखिएको छ। नेपाल प्रहरीले विपद्का बेला नागरिकको जीवनरक्षा पहिलो प्राथमिकता भएको भन्दै उपलब्ध जनशक्ति तथा स्रोतसाधनको अधिकतम प्रयोग गरी उद्धार, खोज तथा शव व्यवस्थापनको कामलाई निरन्तरता दिइरहेको छ।
बाढी तथा डुबानबाट प्रभावित क्षेत्रमा अवस्था सामान्य नहुँदासम्म सुरक्षा निकायको टोलीलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ। उद्धार तथा खोजी कार्यसँगै सम्भावित थप जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै प्रहरी टोलीले प्रभावित क्षेत्रमा निरन्तर निगरानीसमेत गरिरहेको छ।
